Дэлхий дахинд - Baganuur.nutag.mn

АНУ ДЭМБ-ыг орхилоо

zulaa — Fri, 30 Jan 2026 13:26:26 +0800

АНУ ДЭМБ-аас гарахаа зарласнаас тав хоногийн дараа буюу өчигдөр Женев дэх тус байгууллагын төв байран дахь далбаагаа албан ёсоор буулгалаа. Төрийнхөө далбааг төлөөлөгчийн газрын ажилтнууд болон АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн корпусын эрх бүхий хүмүүс буулгасан тухай Нэгдсэн улсын Олон улсын байгууллагуудын байнгын төлөөлөгчийн газраас мэдээлэв. Өнгөрсөн оны нэгдүгээр сард Ерөнхийлөгч Д.Трампын захирамжаар эхлүүлсэн ДЭМБ-аас гарах үйл явцыг ийнхүү дуусгалаа. Вашингтон ийм шийдвэрт хүрсэн шалтгаанаа “Хятадын Ухань хотоос эхэлсэн Ковид-19” цар тахлын эсрэг тус байгууллага хангалтгүй ажилласан, яаралтай шаардлагатай шинэчлэлийг хэрэгжүүлээгүй, гишүүн орнуудынхаа улс төрийн нөлөөллөөс хараат бус байдлаа харуулаагүй” гэж тайлбарласан.

“Bloomberg”, “Reuters” зэрэг томоохон агентлагийн мэдээлснээр АНУ-ын Засгийн газар ДЭМБ-д төрөл бүрийн тооцоогоор төлөх өр 130 саяас 260 сая ам.долларын хооронд хэлбэлздэг. Үүнийгээ барагдуулаагүй байна. Тэгвэл АНУ үүнийг төлөхөөс татгалзаж “Америкийн ард түмэн хангалттай мөнгө төлсөн” гэж Төрийн департаментын хэвлэлийн төлөөлөгч нь тэмдэглэв. “Reuters”-ын мэдээлснээр АНУ нь ДЭМБ-ын хамгийн том хандивлагч бөгөөд нийт санхүүжилтийнх нь 18 орчим хувийг эзэлдэг байжээ.

Юн Сок Ёлд цаазын ял оноох эсэх шийдвэрийг хоёрдугаар сард гаргана

zulaa — Thu, 15 Jan 2026 14:40:47 +0800

Өмнөд Солонгосын прокурорууд Ерөнхийлөгч асан Юн Сок Ёлд цэргийн онц байдал зарласных нь төлөө цаазаар авах ял оноохыг шүүхэд санал болгосон. Юн Сок Ёл нь шүүх болон хууль тогтоох засаглалыг өөрийн хяналтад авч, эрх мэдлээ хадгалахыг оролдсон бослогын гол удирдагч гэж прокурорууд үзсэн байна.

Прокуроруудын багийг ахалж ажилласан Чо Юн Сүк мягмар гарагт /2026.01.13/ болсон шүүх хурлын сүүлийн сонсголын үеэр цаазаар авах ял оноохыг зөвлөсөн юм. Шүүх шийдвэрээ хоёрдугаар сарын 19-нд гаргахаар товложээ. Мягмар гарагийн өглөө эхэлсэн шүүх хурал 11 цагийн турш үргэлжилж, орон нутгийн цагаар лхагва гарагийн шөнийн 02:25 цагт дууссан. Тус сонсгол өнгөрсөн баасан гарагт болж өнгөрөх байсан ч өмгөөлөгчдийн гаргасан хүсэлтийн улмаас хойшлогдсон юм.

Түүний багийн прокурор Пак Ок Сү хэлэхдээ, Ерөнхийлөгч асан Юн Сок Ёл шүүх болон парламентыг хяналтдаа авч, эрх мэдлээ удаан хадгалах зорилгоор цэргийн онц байдал зарласан гэсэн юм. Тэр “Зөвхөн улс орны ашиг сонирхолд зориулах ёстой төрийн нөөцийг хувийн зорилгодоо ашигласан тул гэмт хэргийн шинж чанар нь маш ноцтой” гэж хэлсэн байна.

Мөн Юн Сок Ёл өөрийнх нь үйлдэл үндсэн хуульд болон ардчилалд хохирол учруулсанд огт гэмшихгүй байгааг Пак Ок Сү дурдсан юм. Тэрбээр “Хэргийн хамгийн том хохирогчид нь дарангуйллын эсрэг тэмцэж, ардчиллаа хамгаалж ирсэн ард түмэн юм” гэжээ.

Юн Сок Ёл сонгсолын үеэр 90 минутын турш үг хэлэхдээ гэм буруугүй гэдгээ дахин илэрхийлж, онц байдал зарлах нь ерөнхийлөгчийн үндсэн хуулиар олгогдсон эрх тул бослого гэж тооцогдох ёсгүй хэмээсэн юм .

Цэргийн онц байдал зарласан нь иргэдийг дарангуйлах оролдлого биш, харин эрх чөлөөг хамгаалж, үндсэн хуулийн дэг журмыг сэргээх гэсэн үйлдэл байсан гэж тэр тайлбарлажээ. Мөн өөрийнх нь эсрэг явуулж буй мөрдөн байцаалтыг улс төрийн хэлмэгдүүлэлт гэж шүүмжилсэн байна.

Юн Сок Ёл цэрэг, цагдаагийн хүчнийг ашиглан Үндэсний ассамблейн ордныг хааж, гишүүдийг хууль батлахад нь саад учруулсан төдийгүй парламентын дарга болон намуудын удирдлагуудыг баривчлах тушаал өгсөн хэрэгт холбогдоод байна. Юн Сок Ёл нь албан тушаалаа хашиж байхдаа баривчлагдаж, яллагдсан анхны ерөнхийлөгч болсон юм.

Прокурорууд энэ хэрэгт оролцсон бусад хүмүүст ч хатуу ял төлөвлөжээ. Батлан хамгаалахын сайд асан Ким Ён Хёнд бүх насаар нь хорих ял, Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга асан Чо Жи Ход 20 жил, Сөүл хотын цагдаагийн дарга асан Ким Бон Сикт 15 жил, харин хошууч генерал асан Но Сан Вонд 30 жил хорих ял оноохыг шүүхээс хүссэн.

БНСУ 1997 оноос хойш цаазаар авах ялыг гүйцэтгээгүй учир олон улсын байгууллагууд тус улсыг энэ ялыг хэрэгжүүлдэггүй оронд тооцдог. Өмнө нь 1996 онд ерөнхийлөгч асан Чон Ду Хуанд мөн бослого гаргасан хэргээр цаазаар авах ял оноох санал гарч байсан юм. Түүнийг 1979 оны төрийн эргэлт болон 1980 оны Кванжугийн ардчилсан хөдөлгөөнийг хүчээр дарсан хэрэгт буруутгаж билээ.

Эх сурвалж: Yonhap News

Кремль гурван талт хэлэлцээний талаарх таамгийг үгүйсгэв

zulaa — Fri, 26 Dec 2025 12:24:38 +0800

ОХУ, АНУ, Украин улсууд энхийн хэлэлцээний асуудлаар гурвалсан уулзалт хийхээр ярьж байгаа гэх ойлголтыг Кремль үгүйсгэв. Майамигийн хэлэлцээний өмнөх өдөр Зеленский хэлэхдээ "Гурвалсан хэлэлцээний санааг АНУ дэвшүүлсэн. Энэ уулзалт болвол сүүлийн зургаан сарын хугацаанд ОХУ, Украины талууд анх удаа нүүр тулан уулзсан тохиолдол болно. Гэхдээ гурван талт хэлэлцээ ахиц дэвшил авчрана гэдэгт эргэлзэж байна" гэжээ.

Харин Кремлийн гадаад бодлогын зөвлөх Юрий Ушаков "Яг одоогоор ийм санаачлагын талаар хэн ч нухацтай хэлэлцээгүй байна. Миний мэдэхээр бол ийм хэлэлцээнд бэлтгэсэн зүйл байхгүй. Америк, Украин, Европын дипломатууд мөргөлдөөнийг хэрхэн зогсоох талаар өмнө нь хэлэлцсэн ч АНУ-ын зүгээс шинэчилсэн төлөвлөгөө танилцуулаагүй" гэжээ.

Путины төлөөлөгч Кирилл Дмитриев Бямба гаригт /2025.12.20/ Майамид хүрэлцэн ирсэн. Цагаан ордны тусгай элч Стив Виткофф болон Трампын хүргэн Жаред Кушнер нарын зуучлалаар Украин, Европын төлөөлөгчид Баасан гаригаас хойш Майамид хэлэлцээ хийсэн билээ. Дмитриев Москвад буцаж очихоороо албаны хүмүүст хэлэлцүүлгийн талаар мэдээлэл өгнө гэж Ушаков хэлжээ.

Орос, Украины талууд хамгийн сүүлд өнгөрсөн долдугаар сард Истанбулд шууд хэлэлцээ хийсэн. Энэ хэлэлцээний үр дүнд томоохон хоригдол солилцоо болсон боловч дайныг дуусгах дорвитой шийдэлд хүрээгүй.

ЭХ СУРВАЛЖ: MOSCOW TIMES

Мерц: Европын Холбоо АНУ-аас илүү их хараат бус байх ёстой

zulaa — Wed, 10 Dec 2025 16:27:45 +0800

ХБНГУ-ын Ерөнхий Сайд Фридрих Мерц АНУ-ын шинэ Үндэсний аюулгүй байдлын стратегитэй холбоото шүүмжлэлтэй байр суурь илэрхийлэв.

Түүний хэлснээр, Европ тивд ардчиллыг “аврах” гадаад хүчин зүйл шаардлагагүй бөгөөд ийм байр суурь нь Европын Холбоог өөрийн аюулгүй байдлын асуудалд илүү бие даасан байх ёстойг улам тодотгож байна.

Мерц онцлохдоо, ЕХ батлан хамгаалах болон гадаад бодлогын чиглэлд АНУ-аас илүү их хараат бус байх шаардлагатай бөгөөд ирээдүйд Европ өөрийн хүчин чадал, шийдвэр гаргалтад түшиглэсэн, илүү бие даасан тоглогч болох ёстой гэв.

Н.Отгончимэг

Эх сурвалж: minval.az

Чернобылийн бүсэд хөх арьстай ноход үзэгдэх болжээ

zulaa — Wed, 29 Oct 2025 18:11:52 +0800

Чернобылийн хаягдсан бүсэд ер бусын хөх өнгийн арьстай нохдыг илрүүлжээ.

Clean Futures Fund сангийн мэдээлснээр, судлаачид хэд хэдэн сүрэг нохдыг илрүүлсэн бөгөөд тэдний дунд хөх өнгийн арьстай ноход байсан байна. Гэсэн хэдий ч эдгээр ноход эрүүл, идэвхтэй харагдсан аж. Эрдэмтдийн таамагласнаар, арьсны эл өнгө нь химийн бодисын нөлөөлөлтэй холбоотой байж магадгүй.

Өмнө нь явуулж байсан судалгаагаар Чeрнобылийн атомын цахилгаан станцад осол гарснаас хойших жилүүдэд нутгийн нохдын генд өөрчлөлт орсон болохыг тогтоож байжээ. Тэд цацраг болон хүнд металлд илүү тэсвэртэй болсон байна.

Чернобылийн хаягдсан бүсэд амьдарч байгаа ноход нь 1986 онд нүүлгэн шилжүүлэлтийн явцад эздэдээ хаягдсан гэрийн тэжээмэл нохдын үр төлүүд гэнэ. 116 нохойнд хийсэн гений шинжилгээгээр, Чернобылийн ноход төрөл нэгтнүүдээсээ ялгаатай нэг өөр төрлийг бий болгож буйг тогтоожээ. Хөх өнгийн ноход тус бүсэд саяхнаас үзэгдэх болсон тухай судлаачид онцолсон байна.

Шон “Дидди” Комбст дөрвөн жил хоёр сар хорих ял оноолоо

zulaa — Tue, 07 Oct 2025 15:27:14 +0800

Америкийн хөгжмийн ертөнцийн нөлөө бүхий продюсер, бизнесмен Шон “Дидди” Комбсийг 2025 оны аравдугаар сарын 3-нд Нью-Йоркийн холбооны шүүхээс 50 сар буюу дөрвөн жил хоёр сарын хорих ял оноолоо.

Түүнчлэн шүүх $500 мянган ам.долларын торгууль ногдуулж, ял эдэлсний дараа таван жилийн хугацаанд хяналттайгаар суллагдах нөхцөл тавьжээ.

Комбсыг “бусдын биеийг үнэлүүлэхээр тээвэрлэх” зэрэг хоёр хэрэгт буруутай гэж үзсэн бөгөөд эдгээр хэргүүд нь мөрдөн шалгалтын явцад ил болсон “Freak Offs” нэртэй, архи, мансууруулах бодис ашигласан, эмэгтэйчүүдийг хүчээр оролцуулсан гэж үзсэн бүлэг үйл явдлуудтай холбоотой байв.

Шүүхийн шийдвэрийг гаргахдаа шүүгч Арун Субраманиан Комбсын өмнөх хүчирхийлэл, дарамт үзүүлсэн зан байдал болон бусдыг хянах оролдлогыг онцолж, суллагдсан тохиолдолд дахин ийм үйлдэл гаргах эрсдэлтэй гэж дүгнэсэн байна.

Харин түүний өмгөөлөгчид уг шийдвэрийг “Шүүгч 13 дахь шүүгчийн үүрэг гүйцэтгэсэн” хэмээн шүүмжилж, Комбсыг хэт нэг талыг барьсан байдлаар ялласан гэж мэдэгджээ. Тэд давж заалдах хүсэлт гаргахаа мэдэгдсэн байна.

Шон “Дидди” Комбс нь олон жил хип хоп урлаг болон энтертайнмент салбарт хүчтэй нөлөө үзүүлж ирсэн ч сүүлийн жилүүдэд хүчирхийлэл, дарамт, биеэ үнэлэлтийн хэргүүдэд холбогдож, нэр хүнд нь эрс унаад байгаа билээ.

Филиппинчүүд авлигын эсрэг жагсч байна

zulaa — Tue, 23 Sep 2025 18:09:48 +0800

Филиппиний нийслэл Манила хотод засгийн газрын үерийн эсрэг төсөлтэй холбоотой авлигын хэргийг эсэргүүцэн хэдэн мянган хүн жагсч байна. Уг жагсаал Ням гаригт (2025.09.21) эхэлсэн бөгөөд жагсагчид авлигыг таслан зогсоохыг уриалсан лоозон барьжээ. Төсвийг нь гаргачихсан байхад зарим төсөл хэрэгжээгүй гэх мэдээлэл ил болсноос хойш олон нийтийн шүүмжлэл тус улсад нэмэгдсээр байна. Хууль тогтоогчид болон бизнес эрхлэгчид хоорондоо тохиролцсон гэх мэдээлэл ч мөн гарсан байна.

Төрийн албан хаагчдыг авлигыг таслан зогсоож, засаглалыг сайжруулахыг хүсч байна гэж нэгэн их сургуулийн оюутан орон нутгийн хэвлэлд ярьсан байв. Өөр нэг оюутан энэ асуудлыг хурдан шийдвэрлэвэл иргэд цаашид зовохгүй байх болно гэж найдаж байгаагаа илэрхийлжээ. Филиппиний хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зарим жагсагчид цагдаа нартай мөргөлдөж буйг харуулсан бөгөөд ачааны машин шатаасан, чулуу шидсэн гэх хэргээр 17 хүнийг саатуулжээ. АНУ-ын хэвлэл мэдээллийн "Bloomberg" агентлаг Филиппиний эсэргүүцлийн жагсаалыг бүс нутаг даяар эмх замбараагүй байдал нэмэгдэж байгаа үед тохиож байна гэж онцлоод, Индонез, Балбад саяхан болсон жагсаалаас иш татан дурджээ.

epa12394612 Protesters scuffle with anti-riot police during a protest rally in Manila, Philippines, 21 September 2025. The demonstrators protested the uncovered corruption in government flood control projects under President Ferdinand Marcos Jr.'s administration. EPA/FRANCIS R. MALASIG Protesters carry signs as they gather during a rally against government corruption at the EDSA People Power Monument in suburban Mandaluyong, east of Manila, Philippines, Sunday. Sept. 21, 2025. (AP Photo/Basilio Sepe)

ЭХ СУРВАЛЖ: NHK

Балбад эсэргүүцлийн жагсаалаар 19 хүн амиа алдсаны дараа цахим сүлжээний хоригийг цуцаллаа

zulaa — Tue, 09 Sep 2025 09:23:11 +0800

Өнгөрсөн долоо хоногт Балбын Засгийн газраас цахим сүлжээг хориглох шийдвэр гаргасан. Үүнийг эсэргүүцсэн Z үеийн төлөөллүүд эсэргүүцлийн жагсаал өрнүүлсэн юм.

Энэ жагсаалын үеэр 19 хүн амь үрэгдэж, 400 гаруй иргэн бэртсэний дараа Засгийн газраас цахим сүлжээний хоригийг цуцалж буйгаа мэдэгдсэн байна.

Тодруулбал өнгөрсөн баасан гаргаас эхлэн иргэд Facebook, YouTube, X зэрэг цахим сүлжээ рүү нэвтрэх боломжгүй болсон.

Энэ шийдвэрт бухимдсан иргэд Засгийн газрын байр руу нэвтрэх гэж оролдсон бөгөөд цагдаа нар иргэдийг зогсоохын тулд резинэн сум, нулимс асгаруулагч хий, бороохой ашиглажээ.

Жагсаалд оролцсон залуучуудын төлөөлөл "Бид тайван жагсаал эхлүүлсэн ч цагдаа нар хүч хэрэглэж эхэлсэн" хэмээн ярьсан байна.

Одоогоор ТикТок платформ ажиллаж байгаа бөгөөд хориглох шийдвэрийн дараа залуучууд жирийн иргэд болон улс төрчдийн хүүхдүүдийн тансаглалыг харьцуулсан бичлэгүүд цацаж эхэлсэн.

Эх сурвалж: France24

Сергей Лавров: ОХУ Украины асуудлаар ямар ч хэлэлцээнд оролцоход бэлэн

zulaa — Thu, 21 Aug 2025 18:42:09 +0800

ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров наймдугаар сарын 20-нд хэлэхдээ, “чин үнэнч”-ээр хэлэлцээ хийхэд хүрвэл Украины асуудлыг шийдвэрлэх ямар ч хэлбэрийн хэлэлцээнд оролцоход Орос улс бэлэн байна. Европын тал АНУ-ыг Украины асуудлаарх байр сууриа өөрчлөхөд нөлөөлж, АНУ-ыг Украины асуудлаар Орост дарамт шахалт өгүүлэх хуучин замд буцаан авчрахаар оролдож байна.

Энэ бол “ёс суртахууны хувьд зохисгүй оролдлого” юм. Оросын оролцоогүйгээр Европын хамтын аюулгүй байдлын асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүй юм" гэжээ.

Мөн тэрээр: "Оросын тал өнгөрсөн хугацаанд Туркийн Истанбул хотноо болсон хэлэлцээний үеэр гурван ажлын хэсэг байгуулах саналыг дэвшүүлсэн боловч Украины талаас өнөөдрийг хүртэл албан ёсны хариу ирүүлээгүй.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Оросын талын саналыг Украины талд дамжуулж, тайлбарлахыг хүсэж байна, энэ нь хэлэлцээний түвшинг шат ахиулж, яриа хэлэлцээг илүү тодорхой болгож, гол асуудлууд руу ойртоход чухал алхам болно" гэсэн байна.

Трамп, Путин нар утсаар ярьжээ

zulaa — Tue, 19 Aug 2025 11:41:21 +0800

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн туслах Юрий Ушаковын мэдээлснээр, Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путин, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп нар утсаар ярилцжээ.

Түүний хэлснээр, Трамп Украйны Ерөнхийлөгч Зеленский болон Европын орнуудын удирдагчидтай хийсэн яриа хэлэлцээнийхээ талаар Путиныг мэдээлсэн байна.

Мөн Орос, АНУ-ын Ерөнхийлөгчид Орос ба Украины төлөөлөгчдийн шууд хэлэлцээг дэмжиж буйгаа илэрхийлжээ.

Үүнээс гадна, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Путин Аляскад болсон уулзалтын үеэр үзүүлсэн зочломтгой зангийнх нь төлөө Америкийн төрийн тэргүүнд талархлаа илэрхийлсэн байна. Ушаковын мэдээлснээр, хоёр удирдагч ойролцоогоор 40 минут ярилцжээ

Н.Отгончимэг

Эх сурвалж: minval.az