Дэлхийн хамгийн гайхамшигтай, үлгэрийн мэт үзэсгэлэнтэй цөл газрууд
Цөлийг төсөөлөхөд эцэс төгсгөлгүй элсэн манхан, аагим халуун, амьдралгүй хуурай газар санаанд ордог. Гэвч дэлхий дээрх зарим цөл энэ ойлголтыг бүрэн өөрчилнө. Бороо орсны дараа тунгалаг уст нуур тогтож, элсэн манхан цэцэгсээр бүрхэгдэж, зарим газарт бүр цас хүртэл ордог гайхамшигтай байгалийн тогтоц бий. Ингээд дэлхийн хамгийн өвөрмөц, үзэсгэлэнтэй цөл газруудтай танилцацгаая.
1. Ленсойс-Мараньенсис, Бразил
Бразилийн Мараньян мужид орших Ленсойс-Мараньенсис нь дэлхийн хамгийн ер бусын байгалийн тогтоцуудын нэг юм. Энд бусад цөлөөс ялгаатай нь цагаан элсэн манхнуудын дунд борооны усаар дүүрсэн тунгалаг цэнхэр нуурууд үүсдэг. Эдгээр нууруудын заримд нь загас, яст мэлхий болон усны жижиг амьтад амьдардаг. Бороо ихтэй улирлын дараа элсэн манхан, цэнхэр нууруудын хослол үнэхээр үлгэрийн мэт харагддаг.2. Хар цөл, Египет
Египетийн Хар цөл нь олон мянган жилийн өмнөх галт уулын идэвхжлийн үр дүнд бий болжээ. Өргөн уудам нутгийг хар өнгийн галт уулын чулуулаг бүрхсэн бөгөөд нарны гэрэлд онцгой сүрлэг харагддаг. Тус цөлийн хамгийн сонирхолтой газруудын нэг нь кварцитын талстуудаас тогтсон Кристал уул юм. Нарны туяанд гялалзах эдгээр талстууд байгалийн гайхамшигт үзмэр болдог. Хар цөл нь Египетийн Бахария баянбүрдийн ойролцоо оршдог бөгөөд алдарт Цагаан цөлтэй ч ойрхон байрладаг.3. Өнгөт цөл, АНУ
АНУ-ын Аризона мужид орших Өнгөт цөл нь улаан, ягаан, улбар шар, нил ягаан зэрэг олон өнгөөр солонгорсон байгалийн тогтоцоороо алдартай. Сая сая жилийн турш үргэлжилсэн элэгдэл, өгөршлийн нөлөөгөөр хөрс, чулуулгийн давхаргууд ийм гайхалтай өнгө төрхтэй болжээ. Нарны тусгал өөрчлөгдөх тусам уул толгодын өнгө ч хувирч, өөр өөр дүр зураг бий болдог. Ялангуяа нар мандах болон жаргах үеэр энэ газар жинхэнэ уран зураг шиг харагддаг.4. Такла-Макан, Хятад
Такла-Макан бол дэлхийн хамгийн том элсэн цөлүүдийн нэг бөгөөд ойролцоогоор 270 мянган хавтгай дөрвөлжин километр талбай эзэлдэг. Хязгааргүй мэт үргэлжлэх элсэн манхан нь түүний гол онцлог юм. Гэхдээ энэ цөлд зөвхөн халуун элс байдаггүй. Өвлийн улиралд цас орж, элсэн манхан цагаан хучлагаар бүрхэгдэх нь бий. Тухайлбал, 2008 онд энд 11 хоногийн турш тасралтгүй цас орсон нь байгалийн ховор үзэгдлийн нэг байв.5. Кар-Кросс, Канад
Канадын Юкон мужид орших Кар-Кросс нь дэлхийн хамгийн жижиг цөлүүдийн нэг бөгөөд ердөө 2.6 хавтгай дөрвөлжин километр талбайтай. Жижигхэн хэмжээтэй ч жинхэнэ цөлийн шинжийг агуулсан бөгөөд элсэн манхан, сийрэг ургамалтай. Хамгийн сонирхолтой нь түүний эргэн тойронд өтгөн ой, өндөр уулс оршдог. Мөн энэ бүс нутагт цас ордог тул цөлийн тухай бидний төсөөллөөс тэс өөр дүр зураг харагдана.6. Цамхагт хадат цөл, Австрали
Австралийн Намбунг үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд орших Цамхагт хадат цөл нь дэлхийн хамгийн өвөрмөц байгалийн үзэсгэлэнт газруудын нэг юм. Алтан шаргал элсэн дундаас олон мянган шохойн чулуун багана цухуйж, байгалийн баримал мэт харагдана. Эдгээр чулуун тогтоц олон мянган жилийн турш салхи, бороо, элэгдлийн нөлөөгөөр бий болжээ. Аялагчид өглөө эрт эсвэл нар жаргах үеэр очихыг зөвлөдөг. Учир нь гэрэл, сүүдрийн тоглолт энэ газрыг бүр ч гайхалтай харагдуулдаг.7. Цагаан элсэн цөл, АНУ
АНУ-ын Нью-Мексико мужид орших Цагаан элсэн цөл нь цасан цагаан мэт харагдах элсэн манханаараа алдартай. Эндхийн элс нь ердийн кварцын элс биш, харин селенит хэмээх эрдсийн нунтаг талстуудаас бүрддэг. Энэ эрдэс нарны гэрэл, дулааныг их хэмжээгээр ойлгодог тул элс бусад цөл шиг халуун болдоггүй. Цөлийн төв хэсэгт ургамал ховор байдаг ч захын бүсээр кактус болон бусад цөлийн ургамал ургадаг. Цагаан манхан дээгүүр алхахад цастай газар явж байгаа мэт сэтгэгдэл төрүүлнэ.8. Симпсоны цөл, Австрали
Австралийн Симпсоны цөл анх харахад амьдралгүй, улаан элсэн манхнуудаас өөр зүйлгүй мэт санагдана. Гэвч үнэн хэрэгтээ энд олон төрлийн өвөрмөц ургамал, ховор амьтад амьдардаг. Тус цөлд бүртгэгдсэн шувуудын төрөл зүйлийн тоо 180 гаруйд хүрдэг. Мөн дэлхийн хамгийн урт, зэрэгцээ байрлалтай элсэн манхнуудын зарим нь энд бий. Улаан элсэн манхнуудын эцэс төгсгөлгүй үргэлжлэх дүр зураг нь Австралийн байгалийн хамгийн гайхалтай үзмэрүүдийн нэг юм.9. Бадын-Жаран цөл, Хятад
Хятадын Бадын-Жаран цөлд элсэн манхнуудын өндөр зарим газарт 500 метрт хүрдэг. Хүчтэй салхи элсэн манхнуудын дундуур үлээхэд өвөрмөц исгэрэх, нүргэлэх чимээ гардаг бөгөөд үүнийг «элсний исгэрэлт» гэж нэрлэдэг. Гэхдээ энэ цөлийн хамгийн гайхалтай зүйл нь элсэн манхнуудын дунд байрлах олон тооны нуур юм. Зарим нуур нь цэнгэг, зарим нь давстай бөгөөд бичил биетний нөлөөгөөр тод өнгөтэй харагддаг. Нуурын эргэн тойронд тогтсон давсны цагаан хүрээ нь байгалийн өвөрмөц чимэглэл мэт үзэгдэнэ.10. Вади-Рам, Иордан
Иорданы Вади-Рам цөл нь улаан элс, аварга том элсэн чулуун уулс, гүн хавцлаараа алдартай. Гайхалтай тогтоцтой энэ газар заримдаа Ангараг гарагийн гадаргууг санагдуулдаг. Бурда хадны гүүр, Хазали хавцал зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газрууд нь аялагчдын хамгийн их зорьдог цэгүүдийн нэг юм. Тус цөлд нар жаргахыг харах нь мартагдашгүй мэдрэмж төрүүлдэг. Тиймээс Вади-Рамыг «Дэлхий дээрх Ангараг» хэмээн нэрлэх нь бий.11. Анза-Боррего, АНУ
АНУ-ын Калифорни мужид орших Анза-Боррего цөлийг «Цэцэглэдэг цөл» хэмээн нэрлэдэг. Учир нь борооны улирлын дараа тус нутгийн өргөн уудам хэсэг өнгө өнгийн зэрлэг цэцгээр бүрхэгддэг. Ер бусын хуурай орчинд гэнэт бий болох энэхүү цэцэгсийн хивс нь үнэхээр гайхамшигтай үзэгдэл юм. Цөлийн хойд хэсэгт дал мод ургасан үзэсгэлэнт хавцлууд бий. Мөн энд цөлийн өвөрмөц амьтад, цөлийн хонь зэрэг ховор амьтдыг тааралдуулж болно.https://www.caak.mn/post/view/45463